Dişte zonklayan, kulağa ve çeneye yayılan şiddetli bir ağrı; yüzde şişlik; yutkunmada güçlük… Bunlar diş iltihabının, yani dental absenin tipik belirtileridir. Diş iltihabı kendiliğinden geçmez ve tedavi ertelendiğinde ciddi komplikasyonlara yol açabilir.

Diş İltihabı Nedir?

Diş iltihabı, diş içinde, diş etinde ya da dişi tutan kemikte oluşan ve bakteri enfeksiyonuyla tetiklenen irin birikimidir. NHS’e göre, iki ana türü vardır: diş kökü ucunda gelişen periapical abse ve diş etinde gelişen periodontal abse. Her iki türde de irin birikimi kendiliğinden çözülmez; diş hekimi müdahalesi şarttır.

Nasıl Oluşur?

Diş minesinin çürük, kırık ya da travma nedeniyle zarar görmesi, bakterilerin dişin iç dokusuna (pulpa) ulaşmasına zemin hazırlar. Bakteriler kök kanalı boyunca ilerleyerek kök ucu çevresinde enfeksiyon ve irin birikimine yol açar. PubMed/NCBI’da yayımlanan kapsamlı araştırmaya göre, diş abselerinin en sık nedenleri tedavi edilmemiş diş çürüğü, travma ve başarısız kanal tedavileridir. Yetersiz ağız hijyeni, aşırı şeker tüketimi, ağız kuruluğu, sigara kullanımı ve bağışıklık sistemini baskılayan hastalıklar (diyabet, kemoterapi) iltihap riskini artırır.

Belirtileri Nelerdir?

Diş iltihabının en belirgin belirtisi ani başlayıp giderek şiddetlenen zonklayan ağrıdır. Bu ağrı çoğunlukla kulak, çene ve boyuna yayılır; yatarken daha da kötüleşir ve uykuyu böler. Eşlik eden diğer belirtiler şunlardır: yüzde veya yanakta şişlik, dişe dokunmada veya ısırmada ağrı, ateş, ağız içinde ya da diş etinde şişlik, ağızda kötü tat veya koku. Bazen abseden irin sızar ve ağrı geçici olarak azalır; ancak bu enfeksiyonun geçtiği anlamına gelmez, aksine yayılma riski artmış olabilir. Ankara diş hekimi kliniğimizde bu belirtiler görüldüğünde vakit kaybetmeden röntgen ve klinik değerlendirme yapılmaktadır.

Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Diş iltihabı ciddi bir sağlık sorunudur. PubMed/NCBI’da yayımlanan araştırmaya göre, tedavi edilmeyen bir diş absesinden yayılan enfeksiyon; boyun ve baş bölgesindeki derin dokulara, sinüslere, hatta beyne ulaşabilir; sepsis, mediastinit (göğüs boşluğu enfeksiyonu) ve kavernöz sinüs trombozu gibi hayatı tehdit eden komplikasyonlara neden olabilir. Bu nedenle diş iltihabı bir “bekle geç” durumu değil, acil bir diş hekimi durumudur. Özellikle yutkunmada veya nefes almada güçlük, boyunda ya da göz çevresinde şişlik, yüksek ateş gibi bulgular varsa derhal hekime başvurulmalıdır.

Tedavide Neler Yapılır?

Tedavinin temel amacı enfeksiyonun kaynağını ortadan kaldırmak ve irini drene etmektir. Diş hekimi önce absesi drenaj yoluyla boşaltır; ardından duruma göre kanal tedavisi ya da diş çekimi uygulanır. Kanal tedavisinde enfekte pulpa dokusu temizlenerek kök kanalları doldurulur ve diş korunmaya çalışılır. Çankaya diş hekimi kliniğimizde diş absesi vakaları modern rotary sistemler ve dijital röntgen eşliğinde değerlendirilmektedir. Antibiyotik, enfeksiyonun çevreye yayıldığı ya da ateş gibi sistemik belirtilerin eşlik ettiği durumlarda ek olarak önerilir; ancak antibiyotik tek başına absesi tedavi etmez, enfeksiyonun kaynağının mutlaka giderilmesi gerekir.

Nasıl Önlenir?

Diş iltihabının büyük çoğunluğu önlenebilir. Günde iki kez florürlü macunla fırçalamak, diş ipi ya da arayüz fırçası kullanmak, şekerli gıda tüketimini azaltmak ve 6 ayda bir diş hekimi kontrolüne gitmek hem çürükleri hem de diş eti hastalığını erken aşamada yakalamanın temel yollarıdır. Kırık veya çatlak dişler geciktirilmeden değerlendirilmelidir; hasarlı mine, bakterilerin iç dokuya ulaşması için açık bir kapıdır.